Prespansko jezero

Kako je nastalo

Veliko Prespansko jezero je podeljeno između tri države, a većina Malog Prespanskog jezera leži u Grčkoj. Uska prevlaka na grčkoj strani, kojom prolazi put, razdvaja ta dva jezera, a kratak kanal ih povezuje. Oba leže u krečnjačkom kraju znatno iznad Ohridskog jezera, koje je blizu na zapadu; voda Velikog Prespanskog jezera otiče podzemno kroz kras i izbija u izvorima na obali Ohrida.

Istorija

U antici je kraj pripadao drevnoj Linkestidi, a jezera su bila poznata kao Mala i Velika Brigejda. U srednjem veku car Samuilo je podigao tvrđavu i crkvu svetog Ahila na ostrvu u Malom Prespanskom jezeru. Mali grad u Albaniji, sa ruševinama manastira, danas je nenaseljen.

Grčki deo je dugo bio zabačeno pogranično područje, a region je 2000. proglašen prekograničnim parkom. Prespanski sporazum, kojim je rešen makedonski spor oko imena, potpisan je 2018. u grčkom selu Psarades na obali jezera. U Albaniji je skretanje reke Devol sedamdesetih godina isušilo veliki deo Malog Prespanskog jezera.

Golem Grad, zmijsko ostrvo

Golem Grad („veliki grad“ na makedonskom, zovu ga i Zmijsko ostrvo) stenovito je ostrvo od oko 20 hektara na Velikom Prespanskom jezeru. Na njemu su ruševine crkve svetih Petra i Pavla iz 14. veka i drugih starih građevina. Mala monaška zajednica živela je ovde do sredine 20. veka, a od tada je ostrvo prazno. Otvoreno je za posetioce od avgusta 2008, a do njega se stiže čamcem iz sela Konjsko, udaljenog oko 2 km. Najneobičniji stanovnici su oko 1.000 Hermanovih kornjača, koje su ovamo doneli ljudi, sa otprilike 19 mužjaka na svaku ženku.

Agios Ahilios, ostrvo do kog se ide peške

Na Malom Prespanskom jezeru ostrvce Agios Ahilios povezano je sa obalom dugim plutajućim pešačkim mostom. Na njemu stoje ruševine trobrodne bazilike iz 10. veka. Prelazak rano ujutru daje najbolje svetlo i manje gužve.

Priroda

U jezeru živi mali broj domaćih vrsta riba, od kojih se većina nalazi samo u Prespi. Makedonski, albanski i grčki deo jezera priznati su kao značajna staništa ptica, jer trščaci i otvorena voda podržavaju patke njorke, ćubaste patke, kudrave pelikane i male vrance.

Pelikani i život u močvari

Malo Prespansko jezero poznato je gnezdilište kudravih pelikana, za koje se kaže da je najveća kolonija na svetu. Tu su i ružičasti pelikani, vranci i čaplje, a na ostrvu Vidronisi postoji kolonija vranaca. Neke močvare su u sezoni gnežđenja zatvorene za čamce, pa pratite oznake. U proleće stižu hiljade ptica selica, a Ornitološko društvo vodi osmatračnicu na grčkoj strani. Grčki nacionalni park Prespa zaštićen je od 1974, a ima više od 1.500 biljnih vrsta i veoma stare kleke.